بررسی ارتباط فعالیت سیستم های مغزی/ رفتاری و حمایت اجتماعی با افسردگی
يکشنبه, 08 اسفند, 1395
ثبت نام
فروش انواع تشک بادی، تخت خواب بادی، استخر بادی و قایق بادی در فروشگاه اینتکس فروش انواع لپ تاپ، نوت بوک و تبلت بهینه سازی سایت، ارتقاء سایت و سئو طراحی سایت و طراحی پرتال

شما در اين صفحه هستيد >> مقالات  




بانك اطلاعات مقالات روانشناسي و مشاوره
04
بررسی ارتباط فعالیت سیستم های مغزی/ رفتاری و حمایت اجتماعی با افسردگی

بررسی ارتباط فعالیت سیستم های مغزی/ رفتاری و حمایت اجتماعی با افسردگی

 

دکترمعصومه پور محمدرضای تجریشی

دانشگاه آزاد اسلامی واحد جنوب تهران

 

مقدمه

از زمان ارائه نخستین نظریه سبب شناختی افسردگی به وسیله بقراط، فرضیه های متعددی درباره مبنای افسردگی مطرح شده است.  در حال حاضر، هر یک از نظریه های ارائه شده در مورد افسردگی، نقش عوامل خاصی را در بروز این اختلال مورد توجه قرار داده اند. این عوامل ممکن ژنتیکی (سابقه افسردگی در خانواده)، زیست شناختی (اختلال در فعالیت مواد شیمیایی یا هورمونی در بدن، یا اختلال در انتقال دهنده های عصبی)، روانشناختی  (فقدان ارتباط صمیمی و اطمینان بخش با افراد، فقدان احساس ارزشمندی به مدت طولانی، محرومیت از محبت والدین) و یا محیطی (تجربه های خانوادگی، رویدادهای منفی در سالهای  اخیر زندگی) باشند و در اغلب موارد با درهم تنیدگی این عوامل مواجه هستیم (کندلر و همکاران، 1993).

 

     در میان پژوهش هایی که نقش عوامل محیطی را در افسردگی مورد بررسی قرار داده اند نقش  حمایت اجتماعی به عنوان عاملی بازدارنده در افسردگی مورد تأکید قرار گرفته است. مروری بر  پیشینه پژوهش، این نکته را برجسته می سازد که حمایت اجتماعی به عنوان عاملی در جهت کاهش درماندگی روانشناختی به هنگام تجربه رویداد تنیدگی زا شناخته شده و ممکن است به ویژه در کاهش درماندگی افراد آسیب پذیر سودمند واقع شود (تیلور،1995). به نظر می رسد که ارزیابی عوامل زیست شناختی موثر در افسردگی، نمایانگر نقش با اهمیت عوامل ژنتیکی و محیطی در تحول افسردگی هستند. طبق دیدگاه زیست شناختی، افسردگی نوعی اختلال  انگیزشی است که به علت کمبود آمین های زیست زا به ویژه، نوراپی نفرین، اپی نفرین، دوپامین و سروتونین ایجاد شود. بسیاری از پژوهشهای انجام شده در مورد تعیین کننده های زیستی افسردگی به نتایجی دست یافته اند که وجود برخی از ویژگیهای شخصیتی را در بروز افسردگی مهم  تلقی می کنند. در میان ویژگیهای شخصیتی، به عواملی بر می خوریم که سهم عوامل سرشتی وزیستی در آنها بسیار بیشتر است. به

سخن دیگر، در مورد عوامل اخیر، به نظر می رسد که افراد از لحاظ زیستی، تفاوتهای فردی خاصی دارند که آمادگی آنها را برای گرایش به افسردگی تحت تأثیر قرار می دهد. گری (1982) با مطالعه در مورد مکانیزمهای مغزی پاداش و تنبیه در پستانداران، الگوی شخصیتی خاصی را - که مبنی بر فعالیت سیستم های مغزی/ رفتاری مختلف  می باشد - مطرح کرده است. به اعتقاد گری (1991) تفاوتهای فردی در کنش وری این سیستم ها و تعامل آنها، زیربنای خلق و خوی انسان را تشکیل می  دهند. این سیستم ها عبارتند از: سیستم بازداری رفتاری (BIS)، سیستم فعال ساز رفتاری (BAS) و سیستم جنگ/ گریز (FFS). فاولس (2000) فعالیت سیستم بازداری رفتاری را با اضطراب و ناکامی همراه می داند، در حالی که فعالیت سیستم فعال ساز رفتاری را توام با امید و آسودگی ذکر می کند. به سخن دیگر، به اعتقاد ویلسون و همکاران (1990) الگویی که در فعالیت سیستم فعال ساز رفتاری نهفته است فرد را در جهت نوعی مقابله و تلاش در رفع و جستجوی اهداف خوشایند سوق می دهد، در حالی که غلبه و حساسیت زیاد سیستم بازداری رفتاری، هدایت فرد به سوی درماندگی و افسردگی را به همراه دارد. بنابراین، به نظر می رسد که حساسیت متفاوت سیستم های مغزی / رفتاری در افراد مختلف، آسیب پذیری آنها را برای تجربه حالتهای مختلف روانشناختی تحت تأثیر قرار می دهد. پژوهش حاضرکه با هدف بررسی بنیادهای زیستی تعیین کننده افسردگی طراحی شده، در راستای نظریه شخصیت گری، نقش فعالیت سیستم های مغزی/ رفتاری را در تعدیل ارتباط بین حمایت اجتماعی و افسردگی مورد بررسی قرار می دهد. بدین ترتیب، ضرورت پژوهش از دو منبع سرچشمه می گیرد. از یک سو، بررسی فرضیه های پژوهش، شناسایی و تصریح عوامل جدید را در زمینه بروز افسردگی در بردارد و از سوی دیگر، در زمینه درمان افسردگی، زمینه را برای طرح راهبردهای جدید فراهم می نماید. ضرورت ثانوی پژوهش از این نکته نشات می گیرد که چون مطالعات انسانی محدودی به گسترش و آزمون فرضیه هایی پرداخته اند که با نظریه  سیستم های مغزی/ رفتارگری مرتبط است  (هاکوپیان و اولندیک، 1996)، از این جهت تدوین طرحهای پژوهشی که امکان بررسی فرضیه های مرتبط با  این نظریه را در قلمرو پژوهش های انسانی ( به ویژه جنبه های آسیب شناختی) امکان پذیر سازد واجد اهمیت است.

 

روش

پژوهش حاضر در قلمرو مطالعات پس رویدادی از نوع همبستگی قرار دارد. جامعه آماری پژوهش حاضر را دانشجویان مقطع کارشناسی شاغل به تحصیل در نیمسال دوم سال تحصیلی 83 – 82 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران  جنوب تشکیل می دهند که از بین آنها، یک گروه 195 نفری حاضر در کلاس های دروس عمومی دانشکده های تربیت معلم، مدیریت و حسابداری برمبنای روش نمونه برداری خوشه ای چند مرحله ای (برمبنای خوشه های دانشکده و کلاس) به تصادف انتخاب شده اند که میانگین سنی آنها 9/27 سال است.

   

  در این پژوهش از سه پرسشنامه:

 الف ) پرسشنامه شخصیتی گری – ویلسون (GWPQ – 1989)؛

 ب) پرسشنامه حمایت اجتماعی واکس و همکاران (1990)؛

 ج) پرسشنامه افسردگی بک (1987) استفاده شده است. روند اجرای پژوهش به این صورت بود که در وهله نخست، اهمیت پژوهش بدون ذکر اهداف اختصاصی آن، برای گروه نمونه تشریح و سپس از آزمودنی ها خواسته شد پرسشنامه های مذکور را تکمیل نمایند.

 

نتایج و یافته ها

به منظور بررسی ارتباط بین متغیر افسردگی و میزان حمایت اجتماعی و نقش تعدیل کننده فعالیت سیستم های بازداری رفتاری و فعال ساز رفتاری در این رابطه، از چند تحلیل رگرسیون استفاده کرده ایم. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آماری بیانگر آن است که:

الف) بین حمایت اجتماعی و گرایش به افسردگی، رابطه منفی معنادار (001/0 P<) وجود دارد؛

 ب) ارتباط بین فعالیت سیستم فعال ساز رفتاری و میزان گرایش به افسردگی، معنادار نیست؛

 ج) بین میزان فعالیت سیستم بازداری رفتاری و گرایش به افسردگی رابطه معنادار (001/0P<) وجود دارد و د) رابطه میان حمایت اجتماعی و افسردگی در شرایطی که سیستم بازداری رفتاری غلبه دارد بیشتر است. به سخن دیگر، هر اندازه، حمایت اجتماعی کمتر باشد گرایش به افسردگی بیشتر است ولی متغیر بازداری رفتاری، این رابطه را تعدیل می کند.

 

بحث

بررسی ارتباط حمایت اجتماعی و سلامتی و در نتیجه آمادگی ابتلا به اختلالات روانشناختی، هدف کوشش های پژوهشی و توجه به متغیرهای دیگر را مطرح می نماید. پژوهش حاضر با در نظر گرفتن این نکته و به میان آوردن متغیر سیستم های مغزی / رفتاری از زاویه جدیدی به مسایل این محور پژوهش پرداخته است.

 

     یافته های پژوهش حاضر مبنی بر ارتباط معکوس بین حمایت اجتماعی و گرایش به افسردگی با یافته های دیگر (برای مثال، هارت و کندی، 2002؛ پارک و همکاران، 2002) همسو و هماهنگ است. البته در این مورد که حمایت اجتماعی به طور کامل، ارتباط بین روابط صمیمی را با سلامتی تبیین می کند تردید وجود دارد. اما آنچه که اهمیت آن بیش از ارتباط "حمایت اجتماع" با "گرایش به افسردگی" است تعدیل این ارتباط از طریق سیستم های مغزی/ رفتاری می باشد. شاید بتوان در مورد یافته پژوهش  مبنی بر رابطه غیر معنادار بین میزان فعالیت سیستم فعال ساز رفتاری و گرایش به افسردگی، این نکته را پذیرفت که آمادگی برای تجربه عواطف منفی به وسیله عوامل متعددی تعیین می شود و به دلیل پیچیدگی مبنای فیزیولوژیکی عاطفه، مرتبط ساختن سیستم فعال ساز رفتاری با حالت غمگین، با مشکلات قابل توجهی مواجه می گردد(بیتس، 1989).

   

  بسیاری از  نظریه پردازان انگیزش معتقدند که سیستم بازداری رفتاری، کنترل انگیزش آزارنده و رفتارهای اجتناب و کناره گیری را به عهده دارد (فاولس، 2000)؛ نتایج پژوهش حاضر مبنی بر رابطه معنا دار (001/0 P<) میان میزان فعالیت سیستم بازداری رفتاری و گرایش به افسردگی مؤید این دیدگاه می باشد. شاید بتوان در مورد این یافته پژوهش مبنی بر نقش تعدیل کننده سیستم بازداری رفتاری در ارتباط بین حمایت اجتماعی و افسردگی این نکته را پذیرفت که براساس عملکرد BIS، انتظار می رود افرادی که حساسیت افراطی سیستم بازداری رفتاری برخوردارند خجالت، انزوای اجتماعی، حساسیت به تنبیه و شکست را نشان دهند و به آسانی جرأت خود را از دست می دهند و در مقابله با موقعیتها با شکست مواجه می  شوند. بنابراین، برخورداری از حمایت اجتماعی مناسب در افرادی که سیستم بازداری رفتاری آنها غالب است می تواند گرایش به افسردگی را در آنها کاهش دهد.

 

    به منظور هدایت پژوهش های آتی در این حیطه، اجرای پژوهشی مشابه با در نظر گرفتن جمعیت مردان و نمونه های وسیع تر خارج از چارچوب دانشگاهی، در وسعت بخشیدن به اطلاعات این مقوله سودمند خواهد  بود. همچنین، پیشنهاد می شود که افزون به ارزیابی فعالیت سیستم های مغزی/ رفتاری بر مبنای مقیاس های موجود، ارزیابی شاخص های فیزیولوژیک نیز مورد استفاده قرار گیرد.

تعداد امتیازات: (9) Article Rating
تعداد مشاهده خبر: (2307)
کد خبر: 68

RSS comment feed نظرات ارسال شده

هم اکنون هیچ نظری ارسال نشده است. شما می توانید اولین نظردهنده باشد.

ارسال نظر جدید

نام (الزامی)

ایمیل (الزامی)

کد CAPTCHA
Enter the code shown above:

خرید شارژ مستقیم تلفن همراه: خرید شارژ ایرانسل، خرید شارژ همراه اول، خرید شارژ رایتل، خرید شارژ تالیا

سئو و بهینه سازی سایت

طراحی سایت

مبمل و مبلمان استیل

خرید و فروش انواع سنگ





صفحه اصلی پورتال اینفوپرشیا فروشگاه آنلاین اینفوپرشیا خرید و فروش نام دامنه (دامین) طراحی سایت و طراحی پرتال سئو و بهینه سازی سایت
آژانس مسافرتی، ویزا و اقامت صنایع دستی ایرانی طلا و جواهرات ایرانی تجهیزات و خدمات شبکه تبلیغات آنلاین و بازاریابی اینترنتی
اخبار، روزنامه ها و خبرگزاری ها دانشگاه ها و پارک های علم و فناوری بیمارستان ها و مراکز درمانی سازمان ها و نهادهای دولتی گالری تصاویر اینفو پرشیا
سمینارها و کنگره های علمی انتشارات و مقالات علمی روانشناسی، مشاوره و بهداشت روان خانه های هوشمند حمایت از ایده های نو و ابتکاری
بهترین دایرکتوری وب تشریحی

سایت ها و پیوندهای تبلیغاتی
استخر بادی تخت بادی تشک بادی قایق بادی تخت خواب بادی
ثبت شرکت گواهینامه ایزو استاندارد محصول اروپا فلزیاب فهرست روزنامه های ایران
سئو طراحی سایت خدمات هاست و سرور مجازی سئو مرکز مشاوره آرمانا
بیمه تور لحظه آخری خرید شارژ ایرانسل، همراه اول، رایتل دانلود آهنگ جدید اطلاعات پرواز
دکوراسیون منزل پخش زنده اطلاعات پرواز نقشه تهران مرکز مشاوره روان آوا